Rotterdamse metro (RET)

Rotterdam was in 1968 de eerste stad in Nederland die een metrolijn opende. Het eerste traject was de Noord-Zuidlijn (later Erasmuslijn genoemd) van Centraal Station naar Zuidplein, die met een lengte van nog geen 6 km een van de kortste metrolijnen ter wereld was. Het metronet groeide echter snel; in 1974 bereikte deze metrolijn de geïsoleerd gelegen wijk Hoogvliet en in 1985 zelfs voorstad Spijkenisse. In 1982 werd de Oost-Westlijn (later Calandlijn genoemd) geopend die van Coolhaven naar Capelsebrug liep en in minder dan vier jaar al sterk was uitgebreid; aan de westkant naar het Marconiplein en aan de oostkant met een bovengronds sneltramtracé met twee aftakkingen in het stadsdeel Prins Alexander. In 1994 werd Capelle aan den IJssel met een derde aftakking aan deze lijn verbonden, in 2002 werd de lijn aan de westzijde via Schiedam en Pernis eveneens verbonden met Hoogvliet en Spijkenisse en in 2005 kwam de laatste uitbreiding gereed waarbij de zeer noordoostelijk gelegen wijk Nesselande aan het sneltramtraject werd gekoppeld. Hierna is er weinig meer bijgebouwd, maar zijn er wel NS-spoorlijnen overgenomen. In 2006 werd de Hofpleinlijn van Rotterdam Hofplein naar Den Haag Centraal onderdeel van RandstadRail, een gedeeld project van RET en HTM waar ook de Zoetermeerlijn in werd geïntegreerd. In 2010 kwam een verbindende tunnel in gebruik die de metro's rechtstreeks vanaf de Hofpleinlijn naar het Rotterdamse metronet leidt, zodat het onhandig gelegen station Hofplein niet meer gebruikt hoefde te worden. Tevens werden in 2009 de namen Erasmuslijn en Calandlijn vervangen door de letters A, B, C, D en E (elk voor één van de aftakkingen van de al bestaande lijnen). Als laatste werd in 2019 de Hoekse Lijn van Schiedam naar Hoek van Holland verbouwd en bij het metronetwerk gevoegd.

Het wagenpark van de Rotterdamse metro bestaat momenteel uit type B (MG2/1), S (SG2/1) en R (SG3, RSG3 en HSG3). Voor museumdoeleinden is van zowel het oude type M als T een exemplaar bewaard gebleven.


Mijn eerste foto van een Rotterdamse metro is deze van RSG2-stel 5268 op 3 november 2007 te Den Haag Centraal. De RandstadRail Erasmuslijn (de voormalige Hofpleinlijn, thans lijn E) is van start gegaan in 2006, maar vanwege technische mankementen is men pas op 3 september 2007 begonnen met volledige exploitatie op het traject Rotterdam Hofplein - Den Haag Centraal, dus precies twee maanden voor het maken van deze foto. Het metrostel dat we zien komt uit de serie RSG2, de voor RandstadRail omgebouwde serie SG2-stellen uit de jaren '80. Deze hebben dienst gedaan tot 2009, waarna ze zijn vervangen door het nieuwe RSG3-materieel.

 

In de tramremise van Stichting RoMeO in Hillegersberg worden niet alleen trams onderhouden, maar ook MG2-metrostel 5024. Deze zien we hier tijdens een open dag op 10 februari 2008.

 

Een metrostel van het type SG2, ook wel bekend als "type T" rijdt op 3 april 2008 op de Calandlijn richting Schiedam Centrum en maakt een stop op station Blaak.

 

Het gloednieuwe metrostel 5503 werd op 13 december 2008 tentoongesteld tijdens de open dag in de NedTrain-werkplaats te Leidschendam. De 5500-serie staat ook wel bekend als het type RSG3 en is de eerste deelserie van het Metrotype R, waar ook de 5600-serie (SG3) en de 5700-serie (HSG3) toe behoren. Gedurende 2009 zijn de RSG3-stellen ingevoerd op de RandstadRail Erasmuslijn, maar sinds de koppeling van die lijn met de rest van het metronet duiken ze met enige regelmatig op elke lijn op.

 

Op 30 maart 2009 maakte RSG2-stel 5262 een van zijn laatste stops op station Hofplein.

 

RSG3 5509 op lijn E naar Rotterdam Hofplein (met ingang van de dienstregeling van 2010 zijn de lijnletters A t/m E ingevoerd) maakt op 19 juni 2010 een korte stop langs perron 2 van het pas geopende station Meijersplein, dat het iets noordelijker gelegen ex-NS-station Wilgenplas vervangt.

 


Een metro van type SG2 op lijn B naar Nesselande maakt op 15 juli 2010 een korte stop op station Alexander.

 

Een metro bestaande uit SG2/1-stellen op lijn A naar Binnenhof deed later hetzelfde.

 

Vanaf de andere kant kwam een driespan SG2's met de 5214 op kop aan, onderweg naar Schiedam Centrum op lijn B.

 


Op 29 september 2009 werd het nieuwe metrostation van Rotterdam Centraal geopend. Door de komst van lijn E was het nodig om het voormalige, twee doodlopende sporen tellende station aan te passen, zodat kerende metro's de doorgaande metro's niet in de weg zitten. Sindsdien zijn er drie sporen, waarvan (in ieder geval sinds het doortrekken van lijn E naar Slinge) de buitenste twee gebruikt worden voor de doorgaande lijn E en de middelste als keerspoor voor lijn D.

 

Het doortrekken van lijn E naar Slinge gebeurde pas in 2011, waardoor er aanvankelijk geen noodzaak was om lijn D op het middenspoor te laten keren. Zodoende stond de 5304 stil op het spoor richting Den Haag om later weer naar Spijkenisse te vertrekken.

 


RSG3 5534 is gearriveerd op zijn eindstation Hofplein. Het is hier 2 juli 2010, een maand later is dit station buiten gebruik gesteld door de ingebruikname van het Statenwegtracé dat de Hofpleinlijn met de rest van het Rotterdamse metronet verbindt.

 

Op 18 augustus 2010 komt een RSG3-stel net aan op spoor 2 van station Blijdorp, dat de dag ervoor geopend is. In het begin werd er maar in één tunnelbuis gereden en stopten beide richtingen op hetzelfde perron.

 

Vanuit het trapgat van het station kan je goed zien dat dit station met zo'n 20 meter het diepste metrostation is van Rotterdam.

 


MG2/1 5330 op 5 november 2011 op zijn eindpunt Rotterdam Centraal, klaar om een korte dienst te rijden op lijn D naar Slinge.

 

RSG3 5517 stond hier ook op zijn eindstation, maar een maand later zouden de diensten van lijn E verlengd worden naar Slinge en daarmee een deel van de korte diensten op lijn D overnemen.

 


Toen ik op 17 december 2011 op station Leidschendam-Voorburg af kwam lopen, zag ik een bord waarop het nog ging over lijn E naar Hofplein, terwijl het tracé naar Rotterdam Centraal toch al even in gebruik was. Toen ik de achterkant van het bord zag ging ik echter nog verder terug in de tijd: daar ging het namelijk nog over de Erasmuslijn.

 

SG3 5612 op 3 januari 2012 op lijn E te Den Haag Centraal. De SG3-stellen werden geleverd vanaf 2009, dus slechts een jaar na de RSG3-stellen, maar het duurde tot 2012 tot alle 42 exemplaren geleverd waren. Naarmate er meer stellen beschikbaar werden, verschenen ze ook steeds vaker op lijn E. De SG3-stellen zijn namelijk, hoewel ze niet in de RandstadRail-kleurstelling rijden, technisch identiek aan de RSG3-stellen.

 


Op 3 maart 2012 komt een SG3 op lijn A of B station Schiedam Centrum binnenrijden. Er staat "Niet instappen" op de koersrol omdat dit het eindstation van de lijnen A en B is. De metro rijdt hierna nog een klein stukje door om vervolgens te keren of buiten dienst te gaan. De keersporen zijn in 2019 deel geworden van de metrolijn naar Hoek van Holland. Toen deze metro wegreed kreeg ik nog een vriendelijke groet van de machinist, maar dat had ik helaas net te laat door.

 

Metrostel 5634 had bij aankomst al "A Binnenhof" op de koersrol, dus deze zal waarschijnlijk meteen omkeren.

 


Anno 2012 waren de SG2-stellen op lijn C al volledig vervangen door de nieuwe SG3'en, maar op de A- en de B-lijn reden ze nog regelmatig, zoals metrostel 5239 hier op 9 maart 2012 als lijn B naar Nesselande op station Marconiplein.

 

Bij de remise 's Gravenweg stond, gescheiden van het andere materieel, een (bijna) volledig ondergekladderde SG2, hier gefotografeerd op 3 mei 2012. De ongelukkige is de 5215. Op de koersrol staat De Akkers, wat opmerkelijk is, omdat er geen lijnnummer bij staat en er vóór de ABCDE-tijd in plaats van De Akkers de benaming Spijkenisse werd gebruikt.

 


Op 29 september 2012 mocht ik een kijkje nemen bij Stichting RoMeO in de tramremise Hillegersberg. Dit is ook de plek waar MG2-metrostel 5024 wordt onderhouden. Met het interieur ging het goed, dit was zo goed als af. De technische installaties vereisten meer aandacht, het is uiteindelijk ook niet gelukt om de 5024 bij het 50-jarig jubileum van de metro rijvaardig te hebben.

 

De 5024 is niet de enige metro op deze locatie, al is het wel de enige volledige. De kop van SG2-stel 5201 staat hier namelijk ook. Dit stel is in 2007 uitgebrand en alleen de kop is bewaard gebleven en naar Stichting RoMeO gegaan. Het is de bedoeling om op termijn een simulator in te bouwen, maar tot die tijd is de kop voornamelijk in gebruik als opslag.

 


Op 22 oktober 2012 komt de 5514 buiten dienst op station Maashaven af rijden.

 

RSG3-metrostel 5508 op 25 oktober 2012 op spoor 11 van Den Haag Centraal. De metro heeft ondertussen een eigen station gekregen, waardoor de sporen 11 en 12 weer vrij zijn gekomen voor de NS.

 


De SG2's waren in 2012 aan het eind van hun Latijn. Een deel van de uit 1980 stammende metrostellen is verkocht aan het metrobedrijf van de Turkse stad Bursa. Op 16 oktober 2012 vertrok het eerste exemplaar, de 5259, vanuit remise 's Gravenweg. Dit ging alleen niet helemaal volgens plan, de combinatie was namelijk te lang om de bocht de doorgaande weg op te kunnen maken. De dag erna is het overigens wel gelukt.

 

Even na het maken van de eerste foto is de koersrol nog op "D R'dam Centraal" gezet. Deels zodat onderweg duidelijk was waar dat gevaarte vandaan kwam, maar ook omdat deze bestemming vrijwel nooit te zien is geweest op een SG2.

 


SG2 5257, samen met de 5210 en de 5218, op lijn B naar Nesselande, hier op 22 oktober 2012 op het beginstation Schiedam Centrum.

 

Ook SG2 5217 maakte een stop op Schiedam Centrum, samen met de 5239 en de 5243. De 5217 is uiteindelijk als museumstel bij Stichting RoMeO terechtgekomen.

 

MG2/1 5326 met een weigerende koersrol op lijn C naar De Akkers.

 


Vier jaar na de buitendienststelling in 2009 was een deel van de RSG3-vloot nog steeds aanwezig. Sinds 2010 stonden de stellen opgeslagen op een industrieterrein in Groot Ammers. Snel na het maken van deze foto op 13 januari 2013 zijn de stellen één voor één afgevoerd. Vooraan de twee rijen stonden de 5266 en 5261.

 

Vanuit een andere hoek bleek ook de 5269 zichtbaar te zijn. Deze was er een stuk slechter aan toe dan de andere twee.

 


SG3 5608 nadert station Alexander op 24 maart 2013.

 


MG2 5024 naast Düwag-tram 1635 (beide van Stichting RoMeO) tijdens een open dag in de remsie Hillegersberg.

 

Stichting RoMeO bezit ook een oude TBA die vroeger op station Marconiplein hing. In 2010 is de TBA weer werkend gekregen. Klik hier voor een filmpje.

 


SG3 5617 op 6 april 2013 op spoor 3 van Kralingse Zoom. Dit is één van de twee stations van de Rotterdamse metro met vier perronsporen. Van noord naar zuid zijn de sporen 1-3-2-4 genummerd, de sporen 1 en 2 zijn in gebruik voor doorgaande metro's en spoor 3 wordt gebruikt als keerspoor voor de korte diensten op lijn A (Binnenhof - Kralingse Zoom) in de avonden en weekenden, wat hier ook het geval is. Spoor 4 wordt uitsluitend gebruikt voor rijtuigen die inrukken naar de remise 's Gravenweg.

 

Drie SG2's met de 5236 op kop naderen station Alexander op 7 september 2013 als lijn A naar Schiedam Centrum.

 

Hoewel het einde van de SG2's er nu echt aan zat te komen en ze al jaren praktisch alleen nog op de lijnen A en B ingezet werden, kwam ik op 4 november 2013 op Kralingse Zoom tot mijn verassing toch nog een drietal SG2's tegen op lijn C. De foto toont de 5243 die achterop reed.

 

Toen ik op 10 mei 2016 van school naar huis fietste, kwam ik bij Rijnhaven per toeval dit transport tegen. We zien SG2/1's 5413 en 5402 die SG2 5218 naar de remise Waalhaven trekken, waar hij twee dagen later op transport naar de sloper is gezet.

 

In 2018 bestond de Rotterdamse metro 50 jaar en om dit te vieren werd MG2 5024 vijf dagen lang ten toon gesteld in station Blaak. Het metrostel was ingericht als klein museum met voorwerpen en videobeelden uit de geschiedenis van de Rotterdamse metro. Op 12 februari bracht ik een bezoekje aan deze metro.

 


Op 30 september 2019 is na meer dan twee jaar vertraging de Hoekse Lijn heropend als onderdeel van de Rotterdamse metro. Lijn A rijdt sindsdien door van Schiedam Centrum naar Vlaardingen West, lijn B rijdt met de helft van de diensten naar Steendijkpolder in Maassluis en met de andere helft naar Hoek van Holland Haven. Twee dagen voor de opening, op 28 september, kon iedereen die wilde een gratis ritje maken op de Hoekse Lijn. De foto toont HSG3-metrostel 5715 op station Maassluis Centrum, klaar voor vertrek naar Schiedam Nieuwland, het eindpunt van deze tijdelijke pendeldienst.

 

Een HSG3 langs het perron van Hoek van Holland Strand, waar het grote stationsgebouw nog steeds aanwezig is als vertrekhal van de Stena Line naar Harwich in Engeland. Op de plaats van de zandvlakte lagen ooit de sporen en perrons 1 en 2, deze zullen hier terugkeren wanneer lijn B in 2022 wordt verlengd naar Hoek van Holland Strand.