Van spoorliefhebbers, voor spoorliefhebbers

Plan-U

plan-u.large.jpg

 

De Plan U is een vanaf 1960 ingezette serie dieseltreinen van de NS. Ze werden door Werkspoor afgeleverd in het gebruikelijke diesel-rood, vandaar de bijnaam "Rode Duivels". De treinen uit deze serie bestonden uit drie bakken, waarvan één motorrijtuig, gekarakteriseerd door de ronde raampjes en later ook twee blauwe schuine strepen i.p.v. drie. Dat laatste gebeurde in 1968, toen de nieuwe geel-blauwe huisstijl werd ingevoerd. De Plan U reed aanvankelijk op de drukkere niet-geëlektrificeerde lijnen, maar in de loop der jaren doken er op steeds meer van die lijnen bovenleiding op. Zo werd de Plan U verdreven naar de zwakker bezette lijnen. Met de komst van de DM'90 verdween de Plan U langzamerhand ook van deze lijnen. Er kwamen echter wel andere maatschappijen op die wegens materieeltekort Plan U's huurden. Zo waren er vier treinen die van 1999 tot 2002 voor Syntus hebben gereden. Ook hebben er in 2001 en 2002 zes stellen voor NoordNed gereden. Uiteindelijk was in 2003 helemaal afgelopen voor de Plan U. Na de buitendienststelling zouden er zes stellen naar Slowakije gegaan. Twee zijn daar in 2007 aangekomen, maar zijn nog nooit ingezet, aangezien de maatschappij is gestopt met reizigersvervoer. Door uitblijven van betalingen zijn de overige vier in Nederland gebleven; drie zijn er gesloopt, de 195 staat in Amersfoort te wachten op vertrek naar Roemenië, samen met de 113, 116, 117 en 191. Als museumstellen zijn de volgende vier bewaard gebleven: 114 (Spoorwegmuseum), 115 (Stichting DE-III), 121 en 151 (beide SHD).

 


IMG_20160822_200504.jpg

Op 22 augustus 2016 bracht ik een bezoek aan Amersfoort. Hier trof ik ik de voor Roemenië bestemde Plan U's aan. Deze foto toont de, ondanks het gebrekkige onderhoud en vandalisme, glanzende 191 in de zakkende middagzon.

 

IMG_20160822_195905.jpg

Een stuk minder goed eraan toe zijn de 195 (links) en de 116 (rechts).

 

IMG_20160822_195801.jpg

Hier zien we de zijkant van de 195. Het is nog maar de vraag of Roemenië ze überhaupt nog wil...


09-02-13-009.large.jpg

Op 9 februari 2013 reed Plan U 114 de Heimwee Express. Hier zien we de trein met 30 minuten vertraging door Bilthoven rijden.

 

09-02-13-006.large.jpg

Door deze vertraging maakte de 114 kop op het middenspoor na Bilthoven om meteen weer terug te keren naar de Maliebaan.

 

09-02-13-012.large.jpg

De 114 op de ingekorte terugweg naar het Spoorwegmuseum.

 

09-02-13-023.large.jpg

Even later reed de 114 wel door naar Amersfoort... Dat dachten we tenminste! Het was de 115 die aan kwam rijden en een tijdje bleef staan op middenspoor 3.

 

09-02-13-021.large.jpg

Even later kwam ook de 114 aanrijden, die zich naast de 115 opstelde:

 

09-02-13-020.large.jpg

Een erg mooi plaatje ontstond met deze twee Rode Duivels.

 

09-02-13-025.large.jpg

En nog een derde Rode Duivel was te zien in Amersfoort, de 113. Deze is helemaal verroest en bespoten en zou daarom verkocht worden aan Slowakije. Dit is inmiddels afgeblazen.

 


09-09-12-007.large.jpg

Op 8 en 9 september was het Open Monumentendag. Ook in 2012 waren de stichting Mat. '54 Hondekop-4 en de SHD weer van de partij. Helaas was het dit jaar minder uitbundig dan in 2011, maar de 121 stond er wel weer, met catering erin.

 

09-09-12-001.large.jpg

Een stuk verderop staat een zwik Plan U's te wachten op wat er komen staat. En dat geldt zeker voor dit treinstel, de 195.

 


23-06-12-011.large.jpg

Treinstel 115 van de gelijknamige stichting rijdt op 23 juni 2012 terug naar zijn vaste standplaats in Amersfoort, nadat hij even verderop een draaistelrevisie heeft gehad.

 


08-10-11-019.large.jpg

Op 08 oktober 2011 reed Plan U 114 de Heimwee-Express. Hier de stop bij het Spoorwegmuseum.


10-09-11-028.large.jpg

Een zo goed als nieuw uitziende Plan U 117 te Amersfoort op 10 september 2011.

 

10-09-11-025.large.jpg

Plan U 121 met uw webmaster in actie. In dit treinstel was speciaal voor dit evenement een snackbar gevestigd.

 

10-09-11-021.large.jpg

De erg vergane Plan U 116. Ze op deze foto werd hij klaargemaakt voor vertrek naar Roemenië. Een nieuwe bestemming voor het treinstel is dienen als plukstel voor de 195, die er nog slechter aan toe is.

 

10-09-11-020.large.jpg

Sik 243 van SHD wordt weggeduwd door Plan U 113. Deze Plan U (een museumstel) zou verkocht worden aan Slowakije (zoals hierboven te lezen). In plaats van dit treinstel komt Plan U 151 naar de stichting. Dit omdat de 113 lastig te repareren is: er zitten gaten in de zijkant, de verf komt los, enz. De 151 is nog geel en zit onder de graffiti, maar er hoeft bijna niks gerepareerd te worden.

 

10-09-11-023.large.jpg

Links Plan U 151, die de 113 vervangt. Rechts Plan U 191, ook bestemd voor Roemenië. Hij lijkt mooi in de lak te staan, maar eigenlijk heeft ie gewoon een vlugge verfbeurt gehad.

 

10-09-11-005.large.jpg

Van links naar rechts: ICMm 4216 (Plan Z), SGMm 2962 (Plan Y) en Plan U 115.

 


30-08-08-001-011.large.jpg

Plan U 113 op 30 augustus 2008, naast een oude loods tijdens de Haarlem-100. Daarnaast zie je Plan U 121 in de sporendriehoek. Deze treinen zijn in februari 2009 vernield.

 

sl271484.large.jpg

Plan-U 113 is net door de machinist tevens webmaster naar de werkplaats in Haarlem gebracht.

 


23-10-07-003.large.jpg

Op 23 oktober 2007 staat de 115 in Zwolle. Het treinstel is pas rood geverfd, het tyfoonrooster is blijkbaar nog niet klaar.

 


26-05-07-005.large.jpg

Op 26 mei 2007 staat Plan U 125 in Zwolle klaar voor vertrek naar Slowakije. Tot op heden is hij daar nog niet gebruikt.

 


plan-u-1.large.jpg

Eigen bedacht ontwerp van een lego Plan-U (niet mijn beste creatie)