Amsterdamse tram (GVB)

In 1875 werd de eerste paardentramlijn in Amsterdam in gebruik genomen door de Amsterdamse Omnibus Maatschappij (AOM). Toen het net in 1900 zo'n vijftien lijnen telde, is het overgenomen door de gemeente onder de naam Gemeente Amsterdam (GTA). In 1906 werden twaalf van de dertien lijnen geëlektrificeerd, alleen lijn 12 bleef nog een paardentramlijn tot die ook werd geëlektrificeerd in 1916. Door de annexatie van de gemeente Sloten werd er in 1921 een nieuwe paardentramlijn bij het net gevoegd, maar deze werd in 1925 alweer vervangen door een buslijn. Tot 1930 is het net fors uitgebreid naar 25 lijnen. Daarna heeft de grootte van het net vanwege crisis en oorlog een tijdje gefluctueerd. In 1943 fuseerde de GTA met de Gemeenteveren tot het Gemeentevervoerbedrijf (GVB). Vanaf de jaren '50 begonnen er door de bouw van nieuwe wijken weer af en toe nieuwe lijnen bij te komen.

In 1990 kwam het sneltramtraject naar Buitenveldert en Amstelveen in dienst. Tramlijn 5 reed hierover naar Amstelveen Stadshart, terwijl metrolijn 51 doorreed naar Amstelveen Westwijk. Vanwege het verschillende materieel dat hier reed waren de haltes uitgevoerd met zowel hoge als lage vloer. Dit traject is in 2020 verbouwd tot volledig laagvloers, waarbij de metrodienst is vervangen door een nieuwe tramlijn die per 2022 doorrijdt naar Uitgeest.

In 2005 kwam lijn 26, beter bekend als de "IJtram", gereed. Ook dit is een opvallende lijn, vanwege de bijna metro-achtige uitvoering. Aanvankelijk was ook het plan om dit als metroverbinding te realiseren, maar uiteindelijk is toch voor een tram gekozen. In de jaren '90 is ter voorbereiding hierop zelfs een stukje metrotunnel aangelegd bij het Centraal Station dat daarna nooit in gebruik is genomen.

Het wagenpark van de Amsterdamse tram bestaat momenteel uit de zogenaamde "Trapwagens", type 11G en 12G (in dienst sinds 1990), de Combino's, type 13G en 14G (in dienst sinds 2002) en de Urbos 15G-trams (in dienst sinds 2020).

Klik hier voor de aparte pagina over de Amsterdamse museumtrams.


Siemens Combino tram no. 2073 op lijn 9 naar Diemen Sniep, hier op 25 oktober 2012 op Amsterdam Centraal.

 

De 784, een 9G-tram, op lijn 4 naar Station RAI. De helft van dit tramtype is in 2009 afgestaan aan het trambedrijf van Sarajevo, de andere helft is in 2016 volledig uit dienst gegaan bij het GVB.

 

Combino 2146 op de in 2013 opgeheven lijn 25 naar de President Kennedylaan.

 

De 2204 op lijn 5 naar Amstelveen Stadshart naast de 2044 op lijn 2 naar Nieuw Sloten. Omdat de lijn naar Amstelveen als sneltram is uitgevoerd en er bij het eindpunt van lijn 5 daarom geen keerlus ligt, wordt deze lijn uitgevoerd met tweerichtingstrams. Hierdoor moesten alle tramtypes vanaf 1990, waaronder de Combino's aangeschaft worden in één- en tweerichtingsuitvoering. Ondanks dat het op deze foto dus lijkt alsof we tegen de voorkant van de 2204 aankijken, is dat op dit moment de achterkant.

 

Tramstel 2138 op wat lange tijd de nieuwste lijn in Amsterdam was; lijn 26 naar IJburg.

 


Op 22 juli 2018 is, na jaren van gedoe, eindelijk de Amsterdamse Noord-Zuidlijn in gebruik genomen. Hierbij werd meteen het tramnet ingrijpend gereorganiseerd. Op 19 juli heb ik Amsterdam bezocht om een aantal dingen die we niet meer zullen zien vast te leggen. Zo zien we hier bijvoorbeeld Combino 2030 op lijn 13 naar Geuzenveld naast 11G-tram 914 op lijn 5, die sinds drie dagen hierna naar de Westergasfabriek rijdt in plaats van het Centraal Station..

 

12G-tram 827 bij het nieuwe metrostation Rokin, dat, aan de hekken te zien, op straatniveau nog niet helemaal klaar is.

 

Combino 2103 op lijn 14 naar Slotermeer. Deze lijn rijdt sindsdien tussen Centraal Station en Flevopark.

 

Deze foto toont Combino 2077 op lijn 9 naar Centraal Station in de Reguliersbreestraat. De oostelijke tak van lijn 9 is samengevoegd met de westelijke tak van lijn 12 tot de nieuwe lijn 19, het lijnnummer 9 bestaat nu niet meer in Amsterdam.

 

Combino 2114 op lijn 4 naar Station RAI in de Utrechtsestraat, iets dat onveranderd is gebleven.

 

Ook iets dat nog steeds te vinden is: lijn 14 naar Flevopark op het Rembrandtsplein. De tram is Combino 2069.

 

Op het Rokin kwam ik de bontgekleurde 2093 met een kapotte koersrol tegen. Deze is blijven hangen op lijn 12, dus is er een stuk papier met een lijnnummer 4 en de bijbehorende lijnkleuren tegen de ruit geplakt.

 

De nadruk hoeft niet altijd op de trams te liggen, zeker niet in mooie steden als Amsterdam. We zien hier 12G-tram 817 op de Dam.

 

Als afsluiter nog één laatste zeldzaamheid: lijn 14 was de enige lijn die de sporen die dwars over de Dam liggen gebruikte, om zo van het Flevopark bij Slotermeer te komen. Lijn 14 rijdt nu rechtdoor over de Dam naar het Centraal Station, dus dit tafereel zullen we niet meer zien.

 

Maak een Gratis Website met JouwWeb