NS 500 (Bakkie/Hippel)

De locserie NS 500 (doorlopend in 600 en 700) waren drieassige diesellocomotieven die aan het eind van de Tweede Wereldoorlog van de London, Midland and Scottish Railway werden overgenomen. Na een aantal ruilingen bleven er uiteindelijk 10 Engelse 'Bakkies' (ook wel Hippels) in Nederland, de 501-510. Vanaf 1946 werden deze tien Bakkies ingezet in de rangeerdienst in Utrecht, Zwolle en later ook Rotterdam Feijenoord. De loc's bevielen goed en er werden nog eens 115 exemplaren besteld. Na wat vernummeringen waren de Bakkies in drie soorten verdeeld: de 500-serie, die geen doorgaande luchtrem had en alleen voor rangeerwerk kon worden gebruikt, de 600-serie, die deze remmen wel had en dus ook geschikt was voor korte goederentreinen, en de 700-serie, die zonder motoren werd geleverd (deze werden door Stork in Nederland ingebouwd). Rond 1990 zijn er 23 600en verbouwd tot radioloc, waarna ze vernummerd werden in 671 - 693.

Tussen 1969 en 1973 werden de 501-510 en 701-715 afgevoerd. De 511-545 gingen vanaf 1976 uit dienst, gevolgd door de 601-665 in 1991. Na de splitsing van NS in 1999 gingen er 17 Bakkies naar NS Reizigers, 35 naar NS Cargo (later Railion) en 3 naar NedTrain (die toch meestal van NS huurde). Van 2004 tot 2007 hebben de laatste exemplaren afscheid genomen van hun oorspronkelijke eigenaar. Naast dat er vanaf dat moment geleidelijk aan een aantal Bakkies naar museumorganisaties vertrokken zijn, is er nog een aanzienlijk aantal bij andere vervoerders terecht gekomen.

Vandaag de dag is de verdeling als volgt:

Eigenaar (museum) Locnummers Eigenaar (bedrijf) Locnummers
Spoorwegmuseum 508, 512, 629, 673 Railpro 640, 647, 661, 679, 684, 689
VSM 532, 604, 618, 636, 650, 661 Rail Force One 671, 685, 687, 692
ZLSM
639, 677 Jacko Fijn Techniek 676
SGB
521 Rail Innovators Group 683
STAR
609
BT Trains 691
SSN
658  
MBS
660  
SSD
662  

 


Zelf heb ik nooit meegemaakt dat de Bakkies nog in actieve dienst reden. De eerste keer dat ik er een tegenkwam was op 23 augustus 2008 bij het Stoomdepot van de SSN in Rotterdam. Het was de 650, die er destijds nog aardig als een actief werkpaard uitzag. De gele kleurstelling is van Strukton, waar de loc van 1999 tot 2007 onder het nummer 300650 heeft gereden.

 

Hoewel de 650 er op de vorige foto nog aardig afgedankt uitzag, was ze op dat moment al eigendom van de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij. Op 3 september 2011 kwam ik tijdens het jaarlijkse VSM-evenement Terug naar Toen in Beekbergen de loc weer tegen, maar nu weer in het oorspronkelijke dieselgroen.

 


Ook eigendom van de VSM is de 532, hier op 9 november 2010 gefotografeerd in Beekbergen.

 

Bakkie 658 van de SSN, hier op 16 juli 2011 bij het Stoomdepot in Rotterdam. Het kastje aan de zijkant van de loc verraadt dat er ooit een poging is gedaan deze loc weer groen te maken: twee zijden ervan zijn in het herkenbare dieselgroen gestoken, het giftige kleurtje geel van de lange zijkant is het gevolg van het weer overschilderen van dat groen naar geel.

 

Bakkie 521 en Sik 264 van de Stoomtrein Goes - Borsele in een van hun loodsen te Goes, 8 augustus 2011.

 


Loc 673 op 8 oktober 2011 in het Spoorwegmuseum. Oorspronkelijk droeg deze loc het nummer 605, maar met de verbouwing naar radioloc werd dit 673. Tot 2010 is ze ingezet door Nedtrain, waarna ze aan het museum is overgedragen.

 

De 673 was, toen ik haar op 24 maart 2012 weer zag, onderhanden genomen door een graffitispuiter. Zijn naam is Hugo Kaagman en hij verzorgde de tentoonstelling "Stencil Station" in het Spoorwegmuseum. Naast deze loc zijn ook een goederenwagon en de zogenaamde Unimog onder handen genomen.

 


Loc 629 is ook van het Spoorwegmuseum, maar staat in Blerick om daar te kunnen helpen met het rangeren van opgeslagen museumtreinen. De foto is van 22 oktober 2011, per toeval heb ik in mei van dat jaar op de snelweg ook het transport van de 629 naar Blerick, wat met een dieplader gebeurde, zien gebeuren.

 

Bakkie 660 van de MBS in Haaksbergen op 26 december 2011. Het verkrijgen van deze loc heeft er voor gezorgd dat de MBS de meest uitgebreide collectie kleine diesellocomotieven heeft.

 


Vanaf 2004 tot 2013 heeft Rotterdam Rail Feeding zeven van NedTrain overgenomen Bakkies ingezet als rangeerkracht in het Rotterdamse havengebied. Vijf hiervan waren waren daadwerkelijk bedoeld voor tractie en werden vernummerd tot RFF 1 t/m 5, de overige twee waren bedoeld als plukloc en behielden hun NS-nummer. De foto toont RFF 1 (ex-NS 684, daarvoor nog 626) op 25 februari 2012 op de Maasvlakte. In 2013 is deze loc weer als 684 bij Railpro terecht gekomen.

 

Verderop, bij Vopak in Europoort, stond de rest van de Bakkies opgesteld. Hier zien we RFF 3, de voormalige 679 die vóór de inbouw van radiografische besturing het nummer 614 droeg. Ook deze loc is in 2013 weer onder het nummer 679 naar Railpro gegaan.

 

Daarachter stonden van links naar rechts RFF 5 (ex-NS 683, daarvoor 621) , RFF 2 (ex-NS 689, daarvoor 652) en RFF 4 (ex-NS 679, daarvoor 611). RFF 4 en 5 zijn in 2013 allebei naar Locon gegaan en hebben daar in het oranje als respectievelijk 9702 en 9701 rondgereden, de RFF 2 is naar Railpro gegaan en heeft daar weer het nummer 689 gekregen.

 

Aan het eind van de rij stond plukloc 640, met het gele Strukton-jasje als erfenis van haar vorige carrière. Na 2013 is de 640 als plukloc naar Railpro gegaan. De RRF had overigens nog een andere plukloc, de 662, maar deze is overgedragen aan Stichting Spoorverleden Drachten.

 


De 9702 van Locon op 7 september 2013 in Apeldoorn, samen met de 503 van EETC, de voormalige 6003 van ACTS.

 

Dezelfde 9702 op 8 januari 2021 bij de wagenwerkplaats in Amersfoort. Na het faillissement van Locon in 2017 is de loc eigendom geworden van Jacko Fijn Techniek, die haar vooral verhuurt aan Rail Force One en Eurailscout.

 

Dichterbij het station waren nog twee ex-Locon-machines te vinden. We zien de 9905 (ex-NS 1836) en Bakkie 683, de voormalige 9701 van Locon, die sinds 2017 onder haar oorspronkelijke nummer bij Rail Innovators Group terecht is gekomen. Ook deze loc wordt voornamelijk gehuurd door Rail Force One.

 

Maak een Gratis Website met JouwWeb