Koploper en ICMm

Vanaf 1977 werd door de NS het zogeheten Intercitymaterieel ingezet, kortweg ICM genoemd. Dit is het laatste treintype dat een plannaam kreeg en dat was dan ook Plan Z. Kenmerkend aan de ICM is de doorloopkop, die het mogelijk maakte om reizigers tussen de gekoppelde treinstellen te kunnen laten bewegen. Aan deze eigenschap hebben ze de officiële bijnaam Koploper te danken. De inzet van het ICM begon met een protoserie van zeven driedelige treinstellen, welke aanvankelijk als IC3 werden aangeduid en later ICM-0 werden genoemd (om onderscheid te kunnen maken met de vervolgseries). Ondanks vele aanpassingen van deze afwijkende protoserie naar wat later de standaard werd voor het ICM, bleef onderhoud alsnog te duur en daarom werd de protoserie in 2003 terzijde gesteld. Vandaag de dag staat de 4001 nog intact op een industrieterrein in Arnhem en staan de drie bakken van de 4004 bij de politieacademie in Ossendrecht. In 1983 werd gestart met de bouw van de series ICM-1 en ICM-2, die net als de ICM-0 uit driewagenstellen bestonden. Toen deze series in 1990 klaar waren volgden nog de series ICM-3 en ICM-4, die uit vierwagenstellen bestonden.

In 2006 werd begonnen met de modernisering van het ICM. In april 2007 werd de eerste ICMm (Intercitymaterieel modern) in dienst genomen. De modernisering van de driedelige stellen was klaar in 2010, terwijl er in 2009 al aan de viertjes was begonnen. De laatste ICMm werd in oktober 2011 afgeleverd.


Een anoniem ICM-viertje raast op 22 maart 2008 in de richting van Utrecht door Gouda Goverwelle.

 

Olympische ICM 4241 deed later hetzelfde.

 

Een drietje met nieuwe, nog niet volledig geverfde deuren in de kop rijdt de andere kant op door station Gouda Goverwelle, richting het hoofdstation van Gouda.

 


Een onbekende Koploper op spoor 2 van Rotterdam Alexander als intercity naar Rotterdam Centraal op 6 mei 2008.

 


Onderweg naar Utrecht zag op 6 juli 2008 ik nabij Rotterdam Centraal een anonieme Koploper in de GDST staan.

 

Later zag ik op Utrecht Centraal nog een anonieme Koploper als intercity naar Leeuwarden/Groningen, naast twee V-IRMen naar (vermoedelijk) Nijmegen.

 


ICMm 4017 raast samen met een anonieme Koploper op 23 augustus 2009 door station Rotterdam Noord. Destijds had dit station nog maar één CTA, die zien we hier in de achtergrond.

 

Achterop de trein reed deze anonieme ICM mee.

 


Een ICMm op spoor 6 van Zwolle naast een Buffel onder draden op spoor 5 op 23 december 2009.

 

Een Koploper rijdt op 7 april 2010 weg van spoor 8 van Utrecht Centraal.

 

Olympische Koploper 4241 op spoor 2 van Rotterdam Alexander, 31 augustus 2010.

 

Utrecht Centraal, 07 november 2010. ICMm 4017 met vieze kopplaat. Dit is tevens de laatste foto die ik heb van een onverbouwde ICM in normale dienst.

 

Een ICMm-3 en een ICMm-4 komen op 28 mei 2011 aan op spoor 4 van Rotterdam Centraal.

 

Niet alleen de laatste van de drie Olympische Koplopers, maar ook de laatste onverbouwde ICM in het algemeen - de 4240 -, op 25 mei 2011. Na de modernisering is de NOC*NSF-bestickering niet meer teruggekeerd op deze treinstellen. Foto: Jeffrey Zeitzen.

 

Twee ICMm's rijden op 8 juli 2011 langs de Kijfhoek in de richting van Rotterdam. De schaduw van de bovenleidingspaal op de neus van de trein doet denken aan een vorig leven...

 

ICMm 4234 en loc 1747 op 27 juli 2011 te Rotterdam Centraal.

 

Drie verschillende "plan-types" in Amersfoort op 10 september 2011. Van links naar rechts: Plan Z of ICMm 4216, Plan Y of SGMm 2962 en Plan U 115.

 


ICMm 4039 nadert Rotterdam Noord op 5 november 2011.

 

Later kwam de 4093 vanaf de andere kant het station door.

 


Sinds 2007 beschikte rampoefenbedrijf Falck in Utrecht over twee kopbakken van Koploper 4005, één van de zeven prototypes van het ICM. Toen ik er op 18 mei 2012 was, was één van de twee kopbakken al afgevoerd en ook degene die we hier zien ging korte tijd na het maken van deze foto richting de sloper. De middenbak van dit treinstel is tot 2017 bewaard gebleven voor het Spoorwegmuseum, maar ook deze is uiteindelijk gesloopt. Twee andere prototypes, de 4001 en de 4004, zijn nog wel aanwezig.

 

ICMm 4057 als trein 3660 naar Zwolle, hier tijdens de doorkomst in Arnhem op 3 augustus 2012.

 


Met de 4047 op kop en de 4012 achterop kwam de 4-delige intercity naar Rotterdam Centraal en Den Haag Centraal op 24 november 2012 station Apeldoorn binnen.

 

Treinstel 4022 op kop van de intercity de andere kant op, naar Enschede.

 


Een dagje spotten op een winterse 9 februari 2013 leverde me een aardige verzameling aan ICMm-foto's op. Hier zien we twee stellen ICMm op station Bilthoven af razen.

 

ICMm 4243 in Amersfoort.

 

ICMm 4093 rijdt als intercity naar Rotterdam Centraal weg van spoor 8 van station Gouda.

 

De 4089 verzorgde de eerstvolgende rit naar Rotterdam Centraal.

 


ICMm-drietje 4217 komt op 25 mei 2013 station Zwolle binnengereden.

 

Voor de afscheidsrit van de DD-AR reisde ik die dag door naar Meppel. We zien een anonieme ICMm naast loc 1715, die deze DD-AR-stam trok.

 

Een andere anonieme ICMm passeert later het station.

 


Een anonieme V-IRM naast ICMm 4232 op station Groningen, 22 augustus 2013.

 


ICMm 4238 als intercity naar Rotterdam Centraal, hier op 7 september 2013 te Apeldoorn.

 

Na een heerlijk patatje op Utrecht Centraal nam ik de volgende trein verder naar Rotterdam Centraal. Dit was de 4250.

 


ICMm 4021 op 25 maart 2014 in Sittard. Foto: Bart Tummers.

 


Eerder op deze pagina zagen we al de 4005, één van de zeven prototypes uit de ICM-0-serie. Van de 4005 zijn intussen alle drie de bakken gesloopt, maar verder zijn er nog twee protostellen overgebleven. De 4004 is in 2004 naar de politieacademie te Ossendrecht gebracht om daar te dienen als oefenobject. Op 5 februari 2021 was dit nog steeds het geval, waardoor ik deze foto's kon maken.

 

Het beste uitzicht dat men van buiten het terrein op de 4004 kan hebben zien we op de foto hierboven. De kopbakken staan helaas minder goed in het zicht, de beste indruk die daarvan te krijgen is zien we hier. Let overigens op de aanrijding die is nagebootst voor de politietrainingen.

 


Op 28 maart 2021 staat ICMm-drietje 4077 samen met viertje 4210 als intercity naar Enschede langs perron 1 van station Deventer.