Plan E en Plan L rijtuigen

In 1958 werden door de NS voor het eerst rijtuigen van het type Plan E ingezet, gebaseerd op de middenbakken van het Mat.'54. De rijtuigen reden aanvankelijk in getrokken treinen (door elektrische locomotieven) in de intercitydienst, maar ze zijn het meest bekend door de vanwege materieeltekort ontstane combinatie van Plan E-rijtuigen met twee 2200-locs, die in de jaren '70 werden ingezet op de niet-geëlektrificeerde lijnen. Opvallend is dat de rijtuigen pas in 1988 buiten dienst gingen, maar nooit de gele NS-huisstijl hebben gekregen. Wel zijn op een deel van de donkerblauwe rijtuigen de kenmerkende drie schuine lichtblauwe banen aangebracht. Uiteindelijk viel voor het grootste deel van deze rijtuigen het doek dus in 1988, maar een aantal rijtuigen zijn verbouwd tot Df-(fiets)rijtuig en hebben het tot 2004 volgehouden (overigens wel in de gele huisstijl).

Naast 186 passagiersrijtuigen waren er ook nog eens 10 postrijtuigen van het type Plan E. Als vervolg hierop werd in 1958 nog een bestelling geplaatst van 13 postrijtuigen van het type Plan L, die grotendeels gelijk waren aan hun voorgangers. Negen rijtuigen zijn rond 1980 buiten dienst gesteld en vier rijtuigen zijn, net als bij Plan E, verbouwd tot Df-rijtuigen en zijn ook pas in 2004 buiten dienst gesteld.


Het Plan L-rijtuig dat door Stichting Historisch Dieselmaterieel (SHD) P 040 wordt genoemd op 10 september 2011 in Amersfoort. Het is gebouwd onder de naam P 7940, wat met de invoering van de UIC-nummering werd veranderd in 51 84 00-30 040-7 (vandaar P 040). Het rijtuig is in 1983 verbouwd tot fietsrijtuig. Dit is overigens het enige bewaarde Plan L-rijtuig.

 

Dit rijtuig kwam als C 6712 in dienst. In 1969 is het rijtuig vernummerd naar 50 84 29-37 337-8. In 1989 deed het rijtuig dienst in de jubileumtrein van NS 150 en ging daarna naar het Spoorwegmuseum, waar het heeft gediend als plukrijtuig. In 2003 is het rijtuig naar de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij (VSM) gegaan en in 2008 naar de SHD. Op deze foto is alleen het casco nog over, het rijtuig ondergaat momenteel een grondige revisie.

 

Postrijtuig Plan E 50 84 87-37 222-1. Dit rijtuig kwam in dienst als CKD 6918 en werd later vernummerd naar RD 6968. In 1990 is het rijtuig verbouwd tot fietsrijtuig. Op deze foto doet het rijtuig dienst als ruimte voor een modelbaan.

 

Dit rijtuig kwam in 1955 als CKD 6908 in dienst. Rond 1961 werd dit rijtuig verbouwd en kreeg het nummer RD 6958. Later werd het rijtuig vernummerd naar 50 84 87-37 208-0 en deed dienst in de ongevallentrein. Sinds 2004 is het rijtuig eigendom van de SHD en is, zoals hieronder te zien is, weer teruggebracht naar de originele staat.

 


Plan E Df-rijtuig 50 84 92-37 007-9 van het Spoorwegmuseum in Blerick op 22 oktober 2011. Dit rijtuig kwam in dienst als CKD 6910.

 

Rijtuig 6703 reed mee in de Heimwee Express op 12 mei 2012. We zien hier het kopmaken in Driebergen-Zeist. De gele loc is de jonge aanwinst 1656.

 


Op 8 en 9 september 2012 was het Open Monumentendag. Ook in dat jaar waren de stichting Mat. '54 Hondekop-4 en de SHD weer van de partij. Helaas was het dit jaar minder uitbundig dan in 2011, maar post-Plan E 50 84 87-37 222-1 was ook weer van de partij. Wat ik persoonlijk heel leuk vind is dat de drie lichtblauwe reclamebanen weer zijn aangebracht, dit was tot dan toe nog niet gebeurd bij museumrijtuigen.

 

In 2011 stond dit rijtuig, de 50 84 87-37 208-0, nog verborgen aan de stationskant van het terrein van de SHD. Ondertussen is deze naar voren gehaald, zodat er een revisie mogelijk is. En die is dan ook volop aan de gang. Er is o.a. te zien dat een deel van het rijtuig al in het donkerblauw is geschilderd. Binnenin moet nog aardig wat gebeuren, aangezien er in de jaren '80 heel veel is verwijderd om plaats te maken voor meetapparatuur. Uiteindelijk moet de 208 net zo worden als de 222 hierboven.

 


Tijdens Terug naar Toen 2013 reed VSM-loc 52 3879 heen en weer tussen Apeldoorn en Dieren, samen met rijtuigen van het Spoorwegmuseum: (vrnl) Plan D 7709, Plan K 7376, Plan E 6703, Plan W 4118.

 

Plan E 50 84 87-37 222-1 samen met Plan W-rijtuig 50 84 21-37 455-6 en Plan U 121 op 21 januari 2021 bij de wagenwerkplaats in Amersfoort.